Academy nieuwsbrief augustus/september 2018

Column Gerda Harrewijn: Een kast vol communicatie

Cursus Gespreksvoering      

Je zou het na deze zomer niet zeggen, maar het spreekwoord luidt: “Er is niets zo veranderlijk als het weer.”
Bij de eerste zonnestralen in april heb ik onmiddellijk mijn zomergarderobe tevoorschijn gehaald om na maanden warm weer te constateren dat de leuke kleding voor ‘koudere’ zomerdagen nog steeds ongedragen in de kast liggen.

Want zo werkt het in ons Nederland. Ons jaar kent 4 verschillende seizoenen met ieder een eigen weerbeeld en dus ook een eigen garderobe. Daarbij komt nog dat elk seizoen niet altijd een eenduidig weerbeeld laat zien. De herfst kan regenachtig en koud zijn of winderig, maar wel zonnig. In de winter moeten we rekening houden met zowel sneeuw, vorst, regen en wind als ook met milde zonnige dagen.
Of je van het weer geniet of niet, het levert je in ieder geval een kast vol gevarieerde kledingstukken op, waarbij je elke dag moet kiezen wat passend is om aan te trekken.

Als intern begeleider heb je eigenlijk ook zo’n gevulde kast nodig; vol met communicatiestijlen en technieken voor de grote variatie aan gesprekken die je voert met collega’s, directie, ouders, kinderen en externen. Daarbij komt dat bijvoorbeeld gesprekken met collega’s ook niet eenduidig zijn. Naast de groeps- of leerlingbespreking moet u diezelfde collega’s ook informeren, aansturen, motiveren, coachen, om steun vragen of iets weigeren.

Om communicatie effectief te laten verlopen is het belangrijk om te weten in welk seizoen je je bevindt en welke jas je wel of juist niet moet aantrekken of zoals de literatuur zegt ‘Welke pet zet je op?’. De intern begeleider heeft namelijk meer petten.

De pet van de leider
Een leider heeft visie, houdt ontwikkelingen bij en weet samen met de directie waar het naar toe gaat in de toekomst. Een leider weet wat nodig is om de doelen te bereiken op termijn. Wat vraagt het doel van de collega’s, de kinderen, de directie, zichzelf en de ouders? Een leider weet wat kwaliteit is en heeft perspectief voor de toekomst waardoor er ontwikkelruimte komt voor de leerkrachten.

De pet van de manager of organisator
Een manager is verantwoordelijk voor het functioneren in het hier en nu. Een manager houdt de resultaten bij, zorgt dat iedereen zich binnen de afspraken blijft bewegen en lost problemen op. Een manager legt ontwikkeldoelen vast en stuurt mensen aan om de beoogde resultaten te behalen.

De pet van de coach
Een coach is de begeleider van de persoonlijke ontwikkeling van de collega in zijn of haar professionele handelen als leerkracht. In gelijkwaardigheid en uitgaande van elkaars expertise op onderwijsgebied ga je in gesprek. Uitgangspunt is de visie verwoord door de leider. Waar gaan we naar toe en hoe kom je daar? Handvat zijn de ontwikkeldoelen die door de manager zijn vast gelegd.

Bij elke pet hoort een eigen communicatiestijl. Waar de leider informeert, inspireert, argumenteert en motiveert is de manager in staat om te weigeren, collega’s aan te spreken op gedrag en aan te sturen. De coach kan goed luisteren en vragen stellen.

Veelal bereik je niet je doel als de communicatiestijl niet overeenkomst met de pet die je op dat moment op hebt. Argumenteren en sturen in een coachgesprek of bijvoorbeeld blijven inspireren en informeren over het belang van het houden aan gemaakte afspraken leiden meestal niet tot het gewenst resultaat en zorgen voor frustratie en energieverlies. Weten vanuit welke rol je op dit moment in dit gesprek met deze collega spreekt en welke communicatievorm daarbij hoort levert rust en duidelijkheid op. Als intern begeleider is het dus belangrijk voor jezelf en voor je collega dat je weet wanneer je met welke pet je spreekt of moet spreken. Ga je voor, stuur je aan of daag je uit?

Een mooie metafoor is dat de 3 petten al verwoord zitten in de functie naam:
Intern begeLEIDER – loopt voorop en is toekomst gericht
Intern beGELEIDER – manager zorgt dat het proces gesmeerd blijft lopen
Intern BEGELEIDER – de coach loopt mee

De meeste mensen dragen geen wollen kledingstukken in de zomer en geen zijden sjaaltjes in de winter. Daarbij is de herfst niet alleen regenachtig, maar heeft ook mooie zonnige dagen. Dat vraagt om een gevarieerde kledinggarderobe, waarbij niet de weerman of weervrouw maar jouw verblijfplaats en jouw activiteit op die dag bepaald wat passend is om aan te trekken. Zo blijft ook communicatie, vanuit een overkoepelende theorie, maatwerk in het moment.

Gerda Harrewijn geeft de cursus ‘Effectieve gespreksvoering voor IB’ers’. Op dinsdag 9 oktober gaat een nieuwe reeks van start.


2018 Maart | Juni

2017 Maart | April  | Mei | Juni  | September | Oktober  | December