Academy nieuwsbrief december 2017

Wim Meijer in gesprek met vijf IB’ers 

Tijdens de lunch gaat het gesprek over het vak
Drie IB’ers van het eerste uur vertellen over die beginperiode. Alice is begonnen met het geven van hulp aan wat we later zorgleerlingen gingen noemen. Nu ervaart ze dat sommige collega’s in haar team lang niet altijd in de gaten hebben hoe leerlingen leren en wat ze vinden van hun leerkracht.
Betty en Charlotte herinneren zich vooral de invoering van het leerlingvolgsysteem en het opzetten van leerling- en groepsbesprekingen. Terugkijkend verzucht Betty dat dat proces veel weghad van een ict opleiding. En nu weer Snappet….. Charlotte maakt zich zorgen dat er nog steeds collega’s zijn die het lastig vinden om problemen te melden. Pas als het water hen aan de lippen staat, komen ze hulp van de IB’er inroepen. ‘’Ik had liever gezien dat ze wat eerder hadden aangeklopt”.
En dan die twee jongere collega IB’ers. Zij begonnen in het gespreide bedje van een goed geoliede zorgstructuur. Elly had zich voorbereid op het vak door zich te bekwamen in gesprekstechnieken die ze kon inzetten bij leerlingbesprekingen. Debby bracht vanaf het begin haar ervaring mee met video interactie begeleiding. Tijdens groepsbesprekingen probeert zij haar collega’s te verleiden om haar in de groep toe te laten en samen opnames van het groepsgebeuren te bespreken.

Contact met collega’s
Alle vijf leggen op hun eigen manier contact met hun collega’s. Alle vijf ervaren zij hoe belangrijk het is dat er een vertrouwensband ontstaat. En ze vinden het vervelend als dat niet echt lukt. Betty denkt dat haar leeftijd haar helpt. De collega’s kennen haar als een ervaren collega. Dat geeft een natuurlijk gezag. Elly heeft het idee dat zij als de benjamin van het team zich als IB’er echt moet waarmaken, vooral bij een paar oudere collega’s.
Alle vijf ervaren ze ook hoe verschillend leerkrachten reageren op hun rol. Als IB’er kom je soms ongewild terecht in de rol van klusjesbazin of regelnicht, zoals Charlotte het noemt. Liever wilden ze dat de collega’s hen zouden zien als hun coach. En niet zozeer als iemand die puttend uit eigen onderwijservaring adviezen rondstrooit of komt vertellen wat je moet doen.
Sommige leerkrachten ontlopen de beginnende IB’er-coach of confronteren haar met haar gebrek aan onderwijservaring, terwijl ze uitstekende begeleidingkwaliteiten bezit. Een bekende valkuil voor ervaren IB’ers: uit compassie met de overbelaste collega’s zijn zij geneigd leerkrachten zoveel mogelijk taken uit handen te nemen.

IB is een bijzonder vak
Wat mij tijdens de lunch nog eens weer goed duidelijk werd is dat begeleiden en coachen een vak is. Onderwijservaring en gespreksvaardigheden zijn ongetwijfeld nuttig. Maar niet voldoende.
Onwillekeurig denk ik aan andere beroepen. Van artsen wordt verwacht dat ze tijdens een gesprek empathie tonen, maar niet dat ze zelf ervaring opdoen met alle kwalen van patiënten. En ook een wegenwachter hoeft niet alle auto’s bestuurd te hebben. Het handelen van deze professionals wordt mentaal aangestuurd door een denkkader: grondige kennis van ‘het menselijk lichaam’ respectievelijk ‘een motorvoertuig’, en de stagnaties die zich in dat mechanisme kunnen voordoen.
Vergelijkingen gaan altijd mank. Maar kijken we door deze bril naar IB’ers, dan kun je je afvragen wat IB’ers naast ervaring en gespreksvaardigheden nodig hebben om leerkrachten te coachen.
Ik denk dan vooral aan een denkkader rondom veranderingsprocessen die typerend zijn voor het onderwijs. Leerkrachten kunnen hun onderwijs nog zo goed voorbereiden, of modern inrichten; ze worden voortdurend uitgedaagd om onverwachte knelpunten uit de weg te ruimen, onvoorziene kansen te pakken en in te spelen op individuele onderwijsbehoeften.
Dat impliceert dat zij regelmatig uit hun comfortzone worden verdreven. Het vraagt dat zij alert blijven, op zoek gaan en hun gedrag veranderen. Veel leerkrachten doen dat van nature, anderen hebben een duwtje nodig, en weer anderen moeten echt bij de hand genomen worden. Een coachende IB’er vraagt zich steeds af hoe je déze leerkracht sterker maakt.

Alice, Betty en Charlotte zijn in het omgaan met collega’s met vallen en opstaan wijzer geworden; Elly en Debby konden zich al beter prepareren op hun rol als IB’er. Dat laat onverlet dat het denkkader rondom veranderingsprocessen best nog een beetje verder uitgewerkt kan worden. Opdat IB’ers niet steeds opnieuw het wiel hoeven uit te vinden, maar steeds meer handvatten krijgen om leerkrachten professioneel te coachen.

Meer weten over u rol als coachende IB'er? Klik hier en bekijk de cursus van dr. Wim Meijer.


Edities 2017

Maart | April | Mei | Juni | Juli | September | Oktober